جلال جلالى زاده

42

مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )

تفاوت قائل هستند كه اولى بر برترى رأى دلالت دارد كه به معنا نزديكتر است اما دومى احتمال ضعيف بودن آن بيشتر است و قابل تفسير و تأويل است . لو ، إن : اين حرفها را براى دلالت بر اختلاف به كار مىبرند كه اگر اختلاف نباشد براى تعميم حكم است . جاز ، صح ، وجب ، حرم ، كره ، المذهب : امام نووى گفته است : هرگاه بگويم : « جاز » يا « صح » يا « وجب » يا « حرم » يا « كره » و نيز « لو كان كذا و كذا فى الأظهر يا « ألأصح » يا « المذهب » و مانند آنها ، اختلاف به پس از كذا برمىگردد . « كان كذا لا كذا فى الأصح » يا « كان كذا دون كذا فى الأصح » اين دو جمله نيز بر وجود اختلاف دلالت دارند در اولى اختلاف پس از لا مىباشد ولى در دومى پيش و پس از « دون » مورد اختلاف است . قولان : أقوال سخنان امام شافعى است و اين زمانى است كه درباره يك مسأله بيشتر از دو قول وجود داشته باشد . گاهى اين سخنان قبل از رفتن او به مصر است يعنى مذهب قديم و گاهى جديد است يا برخى از آنها مذهب قديم و برخى ديگر مذهب جديد است . وجهان : آراى علماى مذهب شافعى است كه از اصول و قواعد مذهب شافعى استنباط مىكنند و گاهى اجتهاد آنان است كه بر اصول و قواعد امام شافعى بنا نشده است و اين آرا جزء مذهب نيست و به صاحبانش نسبت داده مىشود . فقهاى شافعىمذهب در پرتو قواعد مذهب به احكام جديدى مىرسند كه گاهى اين احكام در چارچوب اقوال امام شافعى است و گاهى نيست ولى از چارچوب مذهب خارج نيستند و